در خصوص اهمیت و ارزش ماه رمضان همین بس كه «شب قدر» در آن قرار دارد و ارزش این شب از هزار ماه بهتر است. این موضوع لزوم برنامه ریزی دقیق برای بهره‌برداری بهتر از این ماه را دوچندان می‌کند.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی 724، بدون تردید موفقیت در هر كاری، مستلزم برنامه ریزی صحیح است و آن هنگامی میسّر است كه:  
  
1. برنامه ناظر به اهدافی باشد كه انسان در پیش روی دارد.  

2. اهداف وقتی از شفافیت برخوردار می شوند كه فرصت پیش آمده یا امكانات فراهم شده به خوبی شناخته شده و ارزش گذاری گردد.  

3. وقتی انسان ارزش یك فرصتی را بداند یا اهمیت یك نعمتی را درك كند، قدر آن را بهتر می داند و بیشتر از آن بهره برداری می كند.  

در مورد اهمیت و ارزش ماه رمضان همین بس كه «شب قدر» در آن قرار دارد و ارزش این شب از هزار ماه بهتر است. اگر بخواهیم به صورت یك فرمول ریاضی ارزش شب قدر را به صورت كمی بیان كنیم و با وقت های دیگر مقایسه كنیم، باید بگوییم: نسبت هر لحظه از ماه مبارك رمضان با لحظات دیگر، مساوی با یك به (ده به توان سه) است. یكی از اهداف ماه مبارك رمضان، این است كه از این فرصت سرنوشت ساز بیشترین بهره را ببریم. اگر بخواهیم به این هدف خود دست یابیم، باید برای لحظه لحظه آن حساب باز كنیم؛ حتی برای ساعاتی كه درحال خواب یا استراحت هستیم.  

به طور كلی برای بهره برداری از ماه مبارك رمضان، هر كسی باید متناسب با موقعیت شغلی و وضعیت جسمانی و روانی خودش، برنامه ریزی كند. اكنون با توجه به اینكه دانشجو هستیم، مهم ترین تكلیف و كاری كه به عهده ما است دانش افزایی، تحصیل و تحقیق می باشد. از نظر سنی نیز یك جوان هستیم و از لحاظ جسمانی و روانی نیز از سلامت نسبی برخورداریم، در این صورت باید وقت خود را به چند بخش تقسیم كنیم: بخش اول. برنامه ریزی برای دانش افزایی و تحصیل در این قسمت باید ما به عنوان فردی كه وظیفه و كار اصلی او تحصیل است، سعی كنیم با جدیت تمام و با تمركز هر چه بیشتر درسمان را خوب مطالعه كنیم و تكالیف علمی خود را به خوبی انجام دهیم.  

بخش دوم. برنامه ریزی برای عبادت در ماه مبارك رمضان علاوه بر عبادت های معمول - كه در طول سال همیشه باید انجام دهیم مانند نمازهای یومیه - عبادات واجب و مستحب دیگری نیز اضافه شده است؛ مانند خود روزه گرفتن كه در سایر ماه های سال بر ما واجب نیست، ولی در این ماه این چنین است. انجام دادن اعمال مستحبی كه در این ماه تأكید فراوانی بر آن شده است؛ مانند تلاوت قرآن، خواندن دعاهای وارده و گفتن ذكر و خواب و استراحت.  

بخش سوم. خواب و استراحت لازمه استفاده بهینه از دو بخش گذشته، این است كه خواب و استراحت انسان به مقدار كافی انجام شود. در غیر این صورت در دو بخش اول نیز موفق نخواهید بود. در ماه مبارك رمضان به دلیل جابه جایی اوقات غذا و تغییراتی دیگر تا حدودی چرخه خواب و استراحت نیز تغییر می كند.
  
توصیه ما به شما این است كه سعی كنید: اولا میزان خواب خود را خیلی تغییر ندهید و ثانیا وقت آن را نیز خیلی به هم نزنید فقط با كمی تغییر در چرخه خواب برنامه خواب و استراحت خود را كما فی السابق ادامه دهید، مثلا اگر هنگام سحر حدود یك ساعت (برای سحری خوردن و خواندن نماز شب و نماز صبح بیدار می مانید، این مقدار از خواب را سعی كنید در روز جبران كنید؛ مثلا بعد از نماز ظهر و عصر با توجه به اینكه ناهار از برنامه روزانه حذف شده است، همان وقت را به استراحت و خواب اختصاص دهید تا هم خواب شما جبران شود و هم بعد از ظهر و مقداری از شب را بتوانید بیدار بمانید و از وقت تان استفاده بهتری بكنید.  

علاوه بر آنچه بیان شد رعایت نكات زیر به كیفیت استفاده از ماه مبارك رمضان می افزاید:  

1. در شبانه روز چند نوبت قرآن تلاوت كنید، مثلا پانزده دقیقه بعد از نماز صبح، پانزده دقیقه بعد از نماز ظهر، پانزده دقیقه شب ها بعد از صرف افطاری.  

2. ادعیه مأثوره را تقسیم كنید و آنها را نیز در چند نوبت در شبانه روز بخوانید. روزها به همان مقدار دعایی كه بین نماز یا بعد از نمازهای یومیه خوانده می شود، اكتفا كنید، ولی شب ها كمی وقت بیشتری را صرف خواندن دعا كنید. اگر بعضی از دعاها طولانی است لازم نیست هر شب همه آن دعا را بخوانید.  

3. برای استفاده بهینه از زمان در هنگام ایاب و ذهاب، ذكر بگویید (البته ذكرهای بدون صدا و آرام تا شائبه ریا به وجود نیاید). باید سعی كنید از مرحله ذكر زبانی به مرتبه ذكر قلبی و یاد واقعی خداوند برسید؛ به طوری كه او را حاضر و ناظر بر خود بدانید.  

4. سعی كنید دائم الوضو باشید و حتی قبل از خواب نیز وضو بگیرید و به بستر خواب بروید؛ زیرا در ماه مبارك رمضان خواب نیز عبادت است و نفس كشیدن نیز تسبیح به حساب می آید.  
5. از شب زنده داری و احیاء - به ویژه در شب هایی كه فردای آن تعطیل هستند - غفلت نكنید. شاید یكی از مهم ترین اعمال در ماه مبارك، شب زنده داری، تهجد، استغفار و نماز شب در نیمه شب ها است.  

6. حتما در یكی از مجالس بیان احكام و معارف دینی و موعظه در مساجد یا حسینیه ها شركت كنید. بسیاری از علما و مجتهدان نیز مقید هستند به موعظه و ذكر مصیبت های گویندگان گوش فرا دهند تا دل و جان آدمی به واسطه شنیدن معارف دینی متذكر و نورانی گردد. به طور كلی شركت در مجالس مذهبی، خود را در معرض نفحات و نسیم های رحمت الهی قرار دادن است كه نقش مهمی در حفظ دین و معنویت انسان دارد.  

7. از انجام دادن ورزش های سنگین در طول ماه رمضان اجتناب كنید و در این ماه سعی كنید ورزش های سبك و آرام (مانند پیاده روی یا نرمش) انجام دهید.  

8. مواد مغذی به ویژه غذاهای قندی و پروتئین دار را در رژیم غذایی خود بیشتر استفاده كنید؛ مانند خرما، لبنیات.  

9. از پرخوری هنگام افطار و سحری جدا پرهیز كنید؛ زیرا علاوه براینكه چرخه خواب شما را به هم خواهد زد، از سایر برنامه های عبادی و درسی نیز بهره وافی را نخواهید برد.  

10. از هدر دادن انرژی بی جا و بی مورد اجتناب كنید؛ به ویژه در روزها مثلا از حرف زدن های بی مورد و تماشای برنامه های تلویزیونی غیرضروری اجتناب كنید. به عبارت دیگر با سكوت بیشتر و فیلتر گذاری روی گوش ها و كنترل سایر حواس، از هدر دادن انرژی جلوگیری كنید. به تمركز خود بیفزایید و فرصت های جدیدی برای انجام دادن كارهای مهم تر ایجاد كنید.