دخانیات یک پل مصنوعی است، پلی است برای جداکردن انسان از آزادیاش. در ابتدا به تو حس قدرت یا آرامش میدهد، اما در نهایت، چیزی بیشتر از آنچه به تو داده بود را از تو پس میگیرد. دخانیات، یک وعده شیرین است که با چکهای برگشتی سلامتی پرداخت میشود.
به گزارش ۷۲۴پرس، در جامعه امروزی مصرف دخانیات در نوجوانان یکی از چالشبرانگیزترین مسائل سلامت عمومی و تربیتی است. در سنین نوجوانی، مغز و بدن هنوز در حال تکامل هستند و مصرف دخانیات تأثیر مخربی بر روند رشد آنها میگذارد.
در بسیاری از گروههای دوستی نوجوانان، کشیدن سیگار یا نشستن دور یک قلیان، نوعی آیین مشترک است و برای نوجوانانی که میخواهند در جمع دوستان پذیرفته شوند، مصرف دخانیات گاهی شرط ضمنی برای عضویت در یک گروه خاص است.
اعتراض با مصرف دخانیات
جمع دوستانهشان حدود ۴ تا ۵ نفر است که در یک فضای سبز کوچک در انتهای یک کوچه نشستهاند، صدای خندههایشان طوری است که هر رهگذری را خوشحال میکند که نوجوان ۱۲ تا ۱۵ سالهای که در این جمع حضور دارند از اوج دوران خود با دوستیها و سرگرمی خودشان لذت میبرند. اما خندههایشان برای دودهایی هست که در هوا رقصکنان خاکستری بر روزگارشان میگذارد.
اینکه هر کدام در چندکام قلیان میتوانند دود را به چه صورت درآورند موضوع خنده بهترین روزهای زندگیشان شده است که میتوانند این جنبوجوش و خنده را در زمین فوتبال، سینما، سالن ورزشی و از همه مهمتر در کنار خانواده داشته باشند.
فرار از روزمرگی
امین، ۱۳ سال سن دارد و با دوستانش قلیانی را در فضای سبز پارک گذاشتهاند و به قول خودشان تفریح میکنند. او در مورد اینکه چرا در این سنوسال قلیان میکشد میگوید: «صادقانه بگویم، دنیای شما بزرگترها خیلی کسلکننده است. همه دنبال قسط، پول، کرایهخانه و خریدهای خستهکننده هستید. در جمعهای دوستانه و فامیلی هم درگیر صحبت و نقدکردن مسائل سیاسی و اقتصادی هستید و هیچگونه سرگرمی و جذابیتی برای حضور ما نوجوانان وجود ندارد».
با شلنگ در دستش زغال روی قلیان را جابهجا میکند و با خنده میگوید: «بوی سیب را متوجه میشوید، قلیان طعمدار که ضرر ندارد و تازه با طعمهای بلوبری، پشمک، قهوه و... کلی بوی زندگی را احساس میکنیم. شما نمیدانید چقدر لذتبخش است که یک چیزی داشته باشی که فقط خودت و رفیقت میتوانی در جمع دوستانه داشته باشی و مخصوص خودمان باشد».
صدرا، در بین حرف دوستش میپرد و با همان لحن پرغرور نوجوانی میگوید: «ببین، فکر میکنی ما قلیان میکشیم؛ چون دلمان میخواهد که سلامت خودمان را به خطر بیندازیم و یا اینکه هزینه زیادی برای این کار خرج کنیم؟».
نه ما هم دلمان میخواهد که بهجای نشستن در این پارک تاریک و کوچک در یک فضای پر از شاد و تفریحی وقت بگذرانیم؛ اما تمام فضاهای تفریحی که برای من و دوستانم وجود دارد از سالنهای ورزشی و سینما و کلاسهای هنری گرفته تا برنامههای فرهنگی و حضور هنرمندان و جشنها همگی نیاز به هزینههای بالا دارد که توان پرداخت این هزینهها برای برخی از دوستانم امکان ندارد و دلخوشی ما برای دوری از نمره، امتحان، موفقیت آینده همین دو ساعت حضور در پارک و کشیدن قلیان است.
هیچکدام از این نوجوانان قلیان را دخانیاتی بهعنوان یکی از ابزارهای آسیبرسان بهسلامت و اعتیادآور قبول نداشتند؛ چون معتقد بودند که عرضه آن در کافهها و بیشتر غذاخوریهای سنتی آزاد است و چون ممنوعیتی برای آن در جامعه وجود ندارد در نتیجه خطری آنها را تهدید نمیکند. ضمن اینکه یکی از ترند بودن عکس پروفایلها در فضای مجازی گذاشتن عکس با قلیان است که برای نوجوانان نشان از استقلال دارد.
خردهفرهنگ دیجیتال
علاوه بر سیگار و قلیان که بهشدت در بین نوجوانان رواج پیدا کرده است در حال حاضر با پیشرفت فنّاوری شاهد تبدیل سیگار سنتی به سیگار الکترونیکی هستیم که در بین نوجوانان به «ویپ» شهرت پیدا کرده است.
ویپینگ در سالهای اخیر به یکخرده فرهنگ دیجیتال تبدیل شده است و برای نوجوانی که با گوشیهای آیفون و کنسول بازی بزرگ شده است جذابیت فنّاورانه دارد.
گاهی در برخی از خیابانهای شهر شلوغی حضور جوانان و نوجوانان در داخل و خارج مغازه آنقدر خیرهکننده است که کنجکاو میشوی تا بدانی چه محصول جذابی را عرضه میکنند؟ اما اینجا محل عرضه وی پینگ با طراحیهای مدرن، چراغهای LED و قابلیت شارژ است که آن را به بخشی از لوازم جانبیهای دیجیتال تبدیل کرده است.
مجید حدود ۱۶ سال سن دارد و با ویپی که در دست دارد میگوید: «شما بزرگترها عادت دارید تا همه چیز را سخت و یا نگرانکننده بدانید. من اصلاً به این فکر نمیکنم که در حال استفاده از دخانیات هستم و برای من این یک وسیله کاملاً متفاوت از سیگارهای بدبو و زردی است که بقیه میشناسند».
مغازهدار که سود زیادی از فروش این محصول دارد هم در ادامه صحبتهای مجید تأکید میکند که این تنها بخار آب و طعمدهنده است و زمانی که دودش اذیت نمیکند، گلو را نمیسوزاند و بوی بدی نمیدهد باورکردن اینکه ضرر دارد خیلی سخت است.
در نگاه اجتماعی، نوجوانان ویپ را نسخه سالم یا کلاسیک بدون ضرر میبینند و این تصور غلط باعث میشود که مقاومت اخلاقی فرد برای شروع مصرف بهشدت کاهش یابد. بر خلاف سیگار که تبلیغاتش ممنوع است، ویپ بهوفور در دست بلاگرها و برخی از شخصیتهای محبوب نوجوانان دیده میشود و این موضوع باعث شده که نه بهعنوان یک اعتیاد بلکه بهعنوان یک ترند استایل در جامعه نهادینه شود.
در نهایت، دخانیات در واقع یک «نقاب» است. زیر این نقاب، نوجوانی است که فقط میخواهد کمی حالش بهتر باشد؛ اما افسوس که این راه مثل نوشیدن آبشور برای رفع تشنگی است، هرچه بیشتر مینوشی، تشنهتر میشوی.
هالووین
#آشپزی
#خراسان جنوبی