قطره‌هایی که نبض زندگی را نگه می‌دارند

به گزارش ۷۲۴پرس، اهدای خون، اقدامی ساده و در عین حال اثرگذار است که می‌تواند برای بیماران نیازمند به خون و فرآورده‌های خونی، فرصتی دوباره برای ادامه درمان و بهبود فراهم کند. بسیاری از اعمال جراحی، درمان بیماران مبتلا به برخی بیماری‌ها و رسیدگی به مصدومان، به دسترسی مستمر به خون و فرآورده‌های خونی وابسته است.

با توجه به آغاز فصل سرما، افزایش آگاهی عمومی و تشویق مردم به اهدای منظم خون می‌تواند در حفظ پایداری ذخایر خونی مؤثر باشد؛ اقدامی که تنها چند دقیقه از زمان فرد را می‌گیرد، اما ممکن است برای بیماری که در انتظار دریافت خون است، معنای زندگی داشته باشد. داشتن سن بین ۱۸ تا ۶۵ سال و وزن حداقل ۵۰ کیلوگرم و برخورداری از سلامت کامل از شرایط اهدای خون است. فاصله بین اهداها باید حداقل ۸ هفته برای آقایان و ۱۲ هفته برای بانوان باشد و همچنین مصرف برخی داروها ممکن است مانع اهدای خون شوند

ساده‌ترین راه برای قهرمان بودن

مجتبی حسینی؛ یک اهداکننده در گفت‌وگو با ۷۲۴پرس اظهار کرد: «فکر می‌کنم حدود ۱۰ سالی می‌شود که اهداکننده مستمر خون بوده؛ یعنی هر ۳ یا ۴ ماه یک‌بار سعی می‌کنم خون اهدا کنم. فوت یکی از بستگانم دلیل این اهدای خون بود که تاکنون ادامه پیدا کرد».

وی با بیان اینکه ایشان نیاز فوری به خون داشتند و متأسفانه به‌سختی توانستیم گروه خونی موردنظر را پیدا کنیم، افزود: «آن سال بود که واقعاً اهمیت این کار را درک کردم و تصمیم گرفتم من هم سهمی داشته باشم».

حسینی در مورد مزایای اهدای خون گفت: «به نظرم اهدای خون یکی از ساده‌ترین و درعین‌حال بزرگ‌ترین کارهایی است که هر کسی می‌تواند برای کمک به هم‌نوعش انجام دهد. وقتی اهدا می‌کنید، واقعاً حس می‌کنید که جان یک نفر را نجات دادید، حتی اگر آن فرد را نشناسید».

وی با بیان اینکه جامعه همیشه به خون نیاز دارد، از بیماران تصادفی گرفته تا بیماران سرطانی و این یک زنجیره حیاتی است که اگر قطع شود، فاجعه‌بار خواهد بود، ادامه داد: «اهدای خون نه‌تنها به دیگران زندگی می‌بخشد، بلکه حس خوبی در شما ایجاد می‌کند که قابل‌توصیف نیست. نترسید و امتحان کنید، شاید این ساده‌ترین راه برای قهرمان بودن باشد».

وی به بیان خاطره‌ای از اهدای خون خود پرداخت و بیان کرد: «یک‌دفعه که برای عیادت یکی از بستگانم به بیمارستان رفته بودم یک خانم مسن را دیدم که بسیار نگران بود و با کسی تلفنی در مورد پیداکردن خون برای فرزندش صحبت می‌کرد؛ ناخودآگاه با خود فکر کردم شاید خونی که من اهدا کردم، برای کمک به این خانواده جریان یابد. این حس واقعاً عمیق و شیرین است که امیدوارم هرکسی آن را تجربه کند؛ آن لحظه بیشتر از همیشه به فلسفه این کار ایمان آوردم».

اکبری، اهداکننده دیگر بیرجندی نیز با بیان اینکه حدود ۵ سال است که هر بار که واجد شرایط باشم، برای اهدای خون به مرکز اهدای خون بیرجند مراجعه می‌کنم، بیان کرد: «اهدای خون، یک نوع مسئولیت اجتماعی است؛ چراکه وقتی می‌دانی با یک ربع ساعت از وقتت می‌توانی زندگی یک آدم را نجات بدهی، دیگر چطور می‌توانی از انجام آن امتناع ورزی؟».

یک باور غلط در مورد اهدای خون

وی افزود: «هر بار که پیام مرکز اهدای خون مبنی بر نیاز به خون را بر روی گوشی همراه خود می‌بینم، یادم می‌افتد شاید خونی که اهدا می‌کنم، به یک کودک، یک مادر یا یک جوان نیازمند تزریق شود و همین فکر، بزرگ‌ترین انگیزه‌ام برای ادامه‌دادن است».

این اهداکننده ضمن تشکر از پرسنل مرکز اهدا در مورد تصورات غلط دراین‌خصوص، گفت: «مهم‌ترین آن ضعف بعد از اهداست، اما باید گفت که اصلاً قرار نیست شما از حال بروید. همچنین بعضی‌ها فکر می‌کنند اگر اهدا کنند، خود کم‌خونی می‌گیرند که این نیز درست نیست؛ چراکه طبق تحقیقات بنده و توضیح پزشک مرکز اهدای خون، بدن به‌سرعت خون ازدست‌رفته را جبران می‌کند».

وی با بیان اینکه به مردم می‌گویم بزرگ‌ترین حس انسان‌دوستی را با اهدای خون تجربه کنید؛ فقط یک‌بار امتحان کنید می‌بینید که چقدر ساده و بی‌دردسر بوده و چه حس فوق‌العاده‌ای بعدش خواهید داشت، بیان کرد: «اگر شرایطش را دارید، حتماً امتحان کنید».

اکبری با بیان اینکه اهدای خون فقط جان یک بیمار را نجات نمی‌دهد، بلکه به خانواده‌اش نیز امید می‌دهد؛ در واقع اهدای خون، می‌تواند به یک خانواده فرصت بیشتری برای با هم بودن بدهد، یادآور شد: «امیدوارم این مصاحبه بتواند الهام‌بخش بسیاری از مردم باشد تا به شادی‌ها و زندگی‌ها کمک کنند».

کنترل کم‌خونی بانوان پیش از اهدای خون/ ضرورت افزایش آگاهی خانواده‌ها

امید حسنی‌اکبریه، دکترای حرفه‌ای پزشکی و معاون فنی اداره کل انتقال خون خراسان جنوبی، نیز با تأکید بر توجه به سلامت بانوان در فرایند اهدای خون گفت: «پیش از اهدای خون، تمامی اهداکنندگان مراحل پذیرش، مصاحبه پزشکی و معاینات لازم را طی می‌کنند و میزان هموگلوبین خون آنان نیز مورد بررسی قرار می‌گیرد».

وی با بیان اینکه در فرایند اهدای خون، فرد ابتدا پذیرش و ثبت‌نام می‌شود و سپس توسط پزشک مورد مصاحبه و معاینه قرار می‌گیرد. در پایان معاینات نیز میزان هموگلوبین خون تمامی اهداکنندگان، به‌ویژه بانوان، بررسی می‌شود تا اطمینان حاصل شود فرد از نظر میزان هموگلوبین در شرایط مناسب برای اهدای خون قرار دارد، افزود: «میزان طبیعی هموگلوبین در بانوان معمولاً بین ۱۲ تا ۱۵ گرم در دسی‌لیتر است و اگر میزان هموگلوبین کمتر از ۱۲ باشد، فرد کم‌خون محسوب شده و اجازه اهدای خون به وی داده نمی‌شود».

حسنی‌اکبریه ادامه داد: «برای بانوان در سنین باروری نیز تمهیداتی در نظر گرفته شده است و مکمل آهن به‌صورت پیشگیرانه و همچنین پس از اهدای خون در اختیار آنان قرار می‌گیرد تا روند خون‌سازی سریع‌تر انجام شود و احتمال بروز کم‌خونی کاهش یابد».

وی با اشاره به اهمیت آگاهی‌رسانی درباره اهدای خون بانوان بیان کرد: «یکی از چالش‌های موجود، آگاهی نداشتن برخی افراد از فرایندهای کنترلی و مراقبتی پیش از اهدای خون است. برخی بانوان تصور می‌کنند ممکن است به دلیل کم‌خونی نتوانند خون اهدا کنند، در حالی که پیش از اهدای خون، وضعیت آنان به‌طور کامل بررسی می‌شود و در صورت وجود هرگونه شک نسبت به کم‌خونی، پزشکان با احتیاط عمل می‌کنند».

معاون فنی اداره کل انتقال خون خراسان جنوبی با اشاره به نقش خانواده‌ها در حمایت از اهدای خون بانوان گفت: «گاهی بانوانی برای اهدای خون مراجعه می‌کنند، اما به دلیل نگرانی یا مخالفت همسر یا دیگر اعضای خانواده، از این کار صرف‌نظر می‌کنند؛ در حالی که با ارائه توضیحات لازم درباره فرایندهای پزشکی و مراقبتی، می‌توان این نگرانی‌ها را برطرف کرد».

وی تأکید کرد: «اگر در معاینات، احتمال کم‌خونی وجود داشته باشد، از اهدای خون فرد جلوگیری می‌شود و در صورت نیاز، مکمل آهن در اختیار وی قرار می‌گیرد و از او خواسته می‌شود پس از گذشت دو یا سه ماه برای بررسی مجدد وضعیت خود مراجعه کند».

۳۶ درصد جمعیت استان به مراکز اهدای خون دسترسی دارند

کامبیز مهدی‌زاده؛ مدیرکل انتقال خون خراسان جنوبی نیز با تأکید بر اینکه تقریباً ۳۶ درصد جمعیت استان به مراکز اهدای خون دسترسی دارند، گفت: «اکنون ۵ مرکز و پایگاه در ۱۲ شهرستان استان شامل؛ شهرهای فردوس، قائنات، بیرجند و طبس فعال است».

وی، اهداکنندگان خون را سرمایه‌های اصلی این سازمان نام برد و افزود: «یکی از استراتژی‌ها این است که دسترسی مردم را افزایش دهیم و انتقال خون یک دستگاه اجتماع‌محور است و بخشی از اهدای خون به اعزام تیم‌های سیار بستگی دارد».

وی با بیان اینکه باتوجه‌به درخواست مراکز درمانی پلاکت به روش فرزیس را دریافت می‌کنیم و یکی از کمترین استان‌های دارای ضایعات هستیم، ادامه داد: «در سال گذشته ۲. ۱ درصد ضایعات داشتیم و طی سال گذشته ۱۰۰ درصد درخواست بیمارستان‌ها در حوزه پلاکت را تأمین و حتی درخواست سایر استان‌ها را نیز تأمین کردیم».

مدیرکل انتقال خون استان با بیان اینکه نکته مهم مشارکت بانوان در اهدای خون است، بیان کرد: «باورهایی وجود دارد که بانوان به دلیل شرایط فیزیولوژیک نمی‌توانند خون اهدا کنند که این امر درست نیست و باید گفت تضمین سلامت اهداکنندگان وظیفه مهم ماست».

اهدای خون برای بانوان مضر نیست

مهدی‌زاده با بیان اینکه سال گذشته ۲۶.۶ اهدا در هزار نفر بوده و ۵۹. ۴ درصد اهداکنندگان مستمر بوده‌اند و ۶.۸ درصد میزان اهدای بانوان بوده است، افزود: «اکنون خون را بیش از نیاز مراکز درمانی تولید می‌کنیم و اگر در تمام شهرستان‌ها مرکز ثابت داشتیم میزان اهدا به ۵۰ در هزار می‌رسید».

وی با بیان اینکه متوسط اهدای بانوان در کشور حدود ۴ درصد است و باوجود کاهش میزان اهدا در سال گذشته باز هم از متوسط کشوری بالا هستیم، در واقع بانوان خون سالم‌تری دارند و امیدواریم مشارکت آنان افزایش یابد، افزود: «بر اساس اعلام سازمان انتقال خون ایران استان خراسان جنوبی ۹۹ درصد از فرآورده‌های خونی کشور را تولید و ۰.۵ درصد این فرآورده‌ها را مصرف می‌کند».

وی با بیان اینکه از ابتدای سال تاکنون ۱۲ هزار و ۶۵۰ مراجعه کننده به مراکز اهدا خون در خراسان جنوبی داشته‌ایم که هزار و ۴۷ نفر بانو بوده‌اند؛ یعنی حدود ۸ درصد کل مراجعات را بانوان تشکیل داده‌اند، گفت: «از ابتدای سال تاکنون ۱۰ هزار و ۴۸۸ نفراهدای موفق خون و پلاکت را داشته‌اند و ۲ هزار و ۳۷۶ نفر برای نخستین‌بار برای اهدای خون به مراکز خونگیری مراجعه کردند و ۶ هزار و ۷۶۸ نفر نیز از اهداکنندگان مستمر بودند».

اهدای حدود ۲۰ هزار واحد خون در خراسان جنوبی طی سال

وی با درخواست از مردم برای حضور تدریجی در مناسبت‌ها، ادامه داد: «نیاز به خون هر روز در استان در حال افزایش است و گاهی مردم در ماه‌های خیلی گرم یا خیلی سرد کم‌تر مراجعه می‌کنند و از سویی طبق اعلام سازمان انتقال خون ایران سال گذشته میانگین سنی اهداکنندگان ۴۰ سال بوده است که باید این سن کاهش پیدا کند».

مهدی‌زاده با بیان اینکه  از نقش تیم‌های سیار در دسترسی مردم به امکان اهدای خون خبر داد و افزود: هزار و ۷۵۱ نفر نیز از طریق مراجعه به تیم‌های سیار خونگیری برای اهدای خون اقدام کردند، افزود: «از ابتدای سال تاکنون هزار و ۴۷ بانوی خراسان جنوبی به مراکز خونگیری برای اهدای خون مراجعه کردند».

وی با تأکید بر آموزش برای اهدای خون در تمام فصول سال، گفت: «پزشکان مراکز اهدای خون، افراد را قبل از اهدا موردبررسی پزشکی قرار می‌دهند و فرد مطمئن باشد در صورت وجود مشکل، اجازه اهدا داده نخواهد شد».

اهدای خون در حقیقت یک نعمت است که خداوند در اختیار بندگانش قرار داده؛ از این نعمت استفاده کنیم تا افراد دیگر نیز به زندگی امیدوار شوند.