چرا هنوز به شعر پناه می‌بریم؟

به گزارش ۷۲۴پرس، ۲۷ شهریور، روز شعر و ادب فارسی، فقط مناسبتی برای یاد کردن از نام شاعران بزرگ این سرزمین نیست؛ فرصتی است برای مکث‌کردن و دیدن جایگاهی که شعر در زندگی ایرانیان داشته و همچنان دارد. شاید کمتر زبانی را بتوان یافت که در طول قرن‌ها، احساسات، اندیشه‌ها، رنج‌ها، امیدها و حتی تجربه‌های روزمره مردمش را چنین گسترده در قالب شعر حفظ کرده باشد.

شعر فارسی، بخشی از حافظه فرهنگی ماست؛ حافظه‌ای که از فردوسی تا مولانا، سعدی و حافظ و از شاعران معاصر تا نسل امروز امتداد پیدا کرده است. ما بسیاری از لحظه‌های زندگی‌مان را با شعر به یاد می‌آوریم؛ در شادی‌ها شعری را زمزمه می‌کنیم، در دلتنگی به بیتی پناه می‌بریم و گاهی یک مصرع، حرفی را به جای ما می‌زند که خودمان از بیانش ناتوانیم.

انتخاب نام «شهریار» برای این روز نیز از همین منظر قابل تأمل است. شهریار شاعری بود که میان سنت و روزگار معاصر ایستاد و توانست عاطفه، زبان مردم و ریشه‌های ادبی را در کنار یکدیگر بنشاند. شعر او نشان داد که ماندگاری شعر تنها به پیچیدگی واژه‌ها وابسته نیست؛ گاهی صداقت و نزدیکی به تجربه‌های انسانی است که یک شعر را در ذهن و دل مردم ماندگار می‌کند.

امروز اما شعر با یک پرسش تازه روبه‌روست؛ در روزگاری که سرعت زندگی فرصت تأمل را کمتر کرده و ارتباطات به چند جمله کوتاه و تصویر و پیام خلاصه شده است، شعر چه جایگاهی دارد؟

شاید پاسخ را باید در همان ویژگی همیشگی شعر جست‌وجو کرد: توانایی مکث دادن به انسان. شعر ما را برای چند لحظه از شتاب روزمره جدا می‌کند و وادارمان می‌کند به کلمه، احساس و معنایی که پشت آن پنهان شده، دوباره نگاه کنیم. از این منظر، شعر نه متعلق به گذشته، بلکه بخشی از نیاز امروز انسان به معنا، زیبایی و گفت‌وگو با خویشتن است.

حفظ شعر فارسی نیز تنها با برگزاری مناسبت‌ها و نام‌گذاری روزها اتفاق نمی‌افتد. آنچه بیش از هر چیز اهمیت دارد، زنده نگه داشتن ارتباط نسل جدید با شعر و زبان فارسی است؛ ارتباطی که باید از مدرسه، دانشگاه، رسانه، خانواده و فضای فرهنگی جامعه عبور کند و به زندگی روزمره برسد.

روز شعر و ادب فارسی می‌تواند بهانه‌ای باشد برای بازگشت دوباره به کتاب شعر، خواندن یک غزل، شنیدن صدای شاعران و مهم‌تر از همه، توجه بیشتر به زبان فارسی؛ زبانی که بخش بزرگی از تاریخ و هویت فرهنگی ما را با خود حمل می‌کند.

شاید ارزش شعر در این باشد که با کمترین کلمات، بیشترین احساس را به ما منتقل می‌کند؛ و ارزش زبان فارسی در این است که قرن‌هاست این کلمات را از نسلی به نسل دیگر رسانده است. پاسداشت شعر، در نهایت پاسداشت همین پیوند میان کلمه، انسان و فرهنگ است.